De geschiedenis van Sint Agatha is altijd nauw verbonden geweest met het Kruisherenklooster. In 1371 kwam er een kapel, gewijd aan Sint Agatha, die is uitgegroeid tot het huidige klooster. Beschermheer was prins Maurits. Een raam uit de oude kerk van het klooster met daarin (vermoedelijk) een afbeelding van deze prins, is geschonken aan het Rijksmuseum te Amsterdam.

In de tweede helft van de vijftiende eeuw kwam de bij het klooster behorende kerk gereed. Later, in de vijftiende, zestiende en zeventiende eeuw, zijn in de muren van de kerk grafzerken gemetseld. Tijdens de tachtigjarige oorlog liepen kerk en klooster zware schade op. De gebouwen zijn in de voorbije eeuwen dan ook regelmatig gerestaureerd.

Het klooster en de kerk liggen aan de oude weg van Cuijk naar Oeffelt. Het grootste deel werd ommuurd in de zeventiende eeuw. Het Kruisherenklooster is helaas niet geopend voor publiek, de kerk wel. Ook kunt u terecht in de fraai aangelegde kloostertuin, die zeer de moeite waard is.

Bron: www.ertussenuit.com

Sint Agatha (voor de zesde eeuw) Feestdag 5 februari. Er zijn aanwijzingen dat Agatha al in de zesde eeuw vereerd werd en ook in de Nederlanden mateloos populair werd. Historisch staat er weinig vast. Ze kwam van Sicilië en zou daar als martelares zijn gestorven. De legende gaf haar een rijke, belangrijke familie. Middels gebed zou Aagje er zelfs in zijn geslaagd een uitbarsting van de vulkaan de Etna te bedwingen. Al jong besloot ze haar leven aan god te wijden en verzette zich hevig tegen elke man die sex met haar wilde bedrijven of haar hand vroeg om te trouwen. Een van deze kerels, Quintius, was zo´n bobo die dacht haar te kunnen dwingen. Hij wist dat zij christen was, hoewel dat via keizerlijk decreet een toen verboden religie was in het Romeinse keizerrijk. Quintius liet haar arresteren en voor de rechter slepen.

 
Hij verwachtte dat ze zich wel aan hem zou geven nu haar marteling en een mogelijke dood bedreigde, maar Agatha wilde slechts met Jezus leven. Quintius besloot haar op te sluiten in een bordeel als een soort alternatieve straf. Natuurlijk hoopte hij dat dit Agatha tot andere gedachten zou brengen. Na een maand vol verschrikkelijke vernederingen en verkrachtingen werd Agaath weer voor Quintius gebracht. Maar dapper volharde de latere heilige in haar weigering en Quintius stuurde haar nu naar de gevangenis, waar ze verschrikkelijk werd gemarteld. Elke medische hulp werd haar geweigerd, maar de hemel liet Agatha niet in de steek en zond niemand minder dan Sint Pieter als verpleger naar de duistere cel. Nadat ze opnieuw gemarteld werd, waarbij haar borsten werden afgesneden, stierf ze na het zeggen van een bewaard gebleven laatste gebed. Zo wordt de heilige dan ook vaak afgebeeld: met haar afgesneden borsten op een presenteerblaadje. Om onduidelijke redenen werd Agatha de beschermheilige van de klokkenmakers.

Ze wordt ook aangeroepen ter voorkoming van brand, hetgeen wel te maken zal hebben met het wonder dat zij met de vulkaan verrichtte. Het .oudste bewoonde klooster van Nederland, Sint Agatha in de gemeente Cuijk N.B. is vernoemd naar Sicilaanse heilige. Van 1371 tot op heden leven hier kruisheren. Het klooster is vooral bekend omdat de Nederlandse religieuzen hier sinds 2002 hun kloosterarchieven en ander kloosterlijk erfgoed onderbrengen. onder in klooster St. Agatha bij Cuijk. Door de sterke vergrijzing van de religieuzen kunnen de meeste orden en congregaties wegens gebrek aan plaats en menskracht hun archieven en andere kunsthistorische voorwerpen niet meer beheren. Het materiaal wordt er binnen de bestaande kloosterlijke sfeer voor een breed publiek toegankelijk gemaakt.
Op het kloosterterrein voldoet een depot aan de vereiste condities voor de opslag van materialen. Een deel van de gerenoveerde kloostergebouwen krijgt een studiezaal en voorzieningen voor exposities. De Orde der Kruisheren en circa zestig andere deelnemende orden en congregaties hebben zich financieel garant gesteld voor de jaarlijkse exploitatie van het ‘erfgoedhuis’ tot minimaal het jaar 2027.

Bron: kan